ความเป็นมาและที่ตั้ง
           เทศบาลตำบลแม่ยาว ได้รับการยกฐานะจาก องค์การบริหารส่วนตำบล เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2552 ปัจจุบันเป็นเทศบาลขนาดกลาง ตั้งอยู่ห่างจากที่ว่าการอำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย ไปทางทิศตะวันตก-เฉียงเหนือระยะทางประมาณ 11 กิโลเมตร ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสูงและที่ราบระหว่าง ภูเขาบางส่วน มีพื้นที่ประมาณ 265.70 ตารางกิโลเมตร หรือประมาณ 166,060.04 ไร่ ตั้งอยู่ ณ อาคารเลขที่ 200 บ้านห้วยทรายขาว หมู่ 3 ตำบลแม่ยาว อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย มีจำนวนหมู่บ้านในเขต การปกครองทั้งหมด 18 หมู่บ้าน
ความเป็นมาของตำบลแม่ยาว
         ตำบลแม่ยาวเรียกชื่อตามสายน้ำหลักที่ผ่านตำบลแม่ยาวหลายหมู่บ้าน เรียกได้ว่าเป็นเสมือนสายเลือดของคนตำบลแม่ยาวเลยก็ว่าได้ คือ 
“น้ำแม่ยาว” ว่ากันว่าลำน้ำแม่ยาวมีต้นน้ำจาก อำเภอแม่จัน จังหวัดเชียงราย เดิมนั้นตำบลแม่ยาว ได้แยกตัวมาจากตำบลบ้านดู่ อำเภอเมือง จังหวัดเชียงราย มาก่อตั้งเป็นตำบลแม่ยาว จนกระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2535 ตำบลแม่ยาว ได้มีการแบ่งแยกหมู่บ้านทางฝั่งแม่น้ำกกทางทิศใต้ออกทั้งหมด จำนวน 5 หมู่บ้าน จัดตั้งเป็นเขตตำบลดอยฮางขึ้น ทั้งนี้เนื่องจากพื้นที่มีปัญหาด้านการคมนาคม เพราะตั้งอยู่สองฝั่งแม่น้ำกก ซึ่งในขณะนั้นใช้สะพานแขวนในการติดต่อเดินทางไปมา ซึ่งส่งผลให้ยากลำบากในการติดต่อและการปกครองจึงทำให้มีการแยกออกเป็นสองตำบล

   1.ลำน้ำห้วยขม

       2. ลำน้ำแม่ยาว

   3. ล้ำน้ำกก

    4. ลำห้วยปลาดุก

   5.ลำห้วยป่าเหมี้ยง

       6.ลำห้วยหมากเกลี้ยง

   7.ลำห้วยมะกอก

    8.ลำห้วยคำ

   9.ลำห้วยหก

       10.ลำห้วยทราย

   11.ลำห้วยชมภู

    12.ลำห้วยวัด

   13.ลำห้วยลาบา

       14.ลำห้วยแม่ซ้าย

   15.ลำห้วยนาดอ

    16.ลำห้วยตะเคียน

   17.ลำห้วยป่าพลู

       18.ลำห้วยป่ากล้วยหลวง

   19.ลำห้วยก๊วย

    20.ลำห้วยยาว

   21.ลำห้วยส้า

       22.ลำห้วยสามเส้า-ฮากไฮ

   23.ลำห้วยออบเสือแหวน

    24.ลำห้วยผักแค

   25.ลำห้วยร่องช้าง

       26.ลำห้วยจะแขะหร่อย

   27.ลำห้วยโป่งผำ

 

                        ลักษณะพื้นที่เป็นภูเขาสูง และที่ราบระหว่างภูเขา มีลำน้ำสำคัญ 13 สาย ไหลผ่าน คือ เขตชุมชนเมือง 1.45 ตารางกิโลเมตร (903.92 ไร่)

 

เขตการปกครองและจำนวนประชากร                                                                                                   
อาณาเขตติดต่อ
                        ทิศเหนือ         ติดต่อกับเทศบาลตำบลบ้านดู่ อำเภอเมืองเชียงราย ตำบลป่าตึง อำเภอแม่จัน

                        ทิศใต้            ติดต่อกับตำบลดอยฮาง และตำบลห้วยชมภู อำเภอเมือง
                        ทิศตะวันออก    ติดต่อกับเขตเทศบาลเมืองเชียงราย
                        ทิศตะวันตก      ติดต่อกับตำบลท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่


การเดินทางโดยทางบก เดินทางได้ 4 เส้นทาง คือ
         1.เส้นทางที่ 1 เส้นทาง ทรายมูล-ห้วยขม เข้าสู่ตำบลแม่ยาว

         2.เส้นทางที่ 2 เส้นทางบ้านน้ำลัด-ห้วยขม โดยเดินทางจากตัวเมืองผ่านสะพานแม่ฟ้าหลวงและผ่านบ้านน้ำลัด สู่ตำบลแม่ยาว
         3.เส้นทางที่ 3 จากตัวเมืองผ่านแยกเด่นห้าและไร่แม่ฟ้าหลวง ผ่านเรือนจำกลางจังหวัดเชียงราย ข้าม
สะพานเม็งราย เข้าสู่ตำบลแม่ยาว 4.เส้นทางที่ เส้นทางบ้านน้ำลัด–ป่าอ้อ ผ่านถ้ำตุ๊ปู่ เข้าถึงตำบลแม่ยาว


การเดินทางทางน้ำ
         โดยทางเรือหางยาว โดยสามารถขึ้นเรือที่สะพานแม่น้ำกก มีเรือหางยาวให้บริการ ทั้งแบบเหมาและตามคิว ล่องมาทางแม่น้ำกก


สถานที่สำคัญในพื้นที่เทศบาลตำบลแม่ยาว มีรายละเอียดดังนี้
1. โรงเรียน  7 โรงเรียน 1 สาขา

                    - โรงเรียนแม่ยาววิทยา
                    - โรงเรียนบ้านทุ่งหลวง
                    - โรงเรียนบ้านห้วยขม
                    - โรงเรียนบ้านห้วยแม่ซ้าย
                    - โรงเรียนบ้านห้วยทรายขาว
                    - โรงเรียนบ้านรวมมิตร
                    - โรงเรียนผาขวางพัฒนา
                    - โรงเรียนผาขวางพัฒนา สาขาแคววัวดำ 
2. ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 10 ศูนย์
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กเทศบาลตำบลแม่ยาว
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านรวมมิตร
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านจะแล
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านห้วยแม่ซ้าย
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านผามูบ
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านยะฟู
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล้กบ้านจะทอ
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านห้วยหลุหลวง
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านอาดี่
                    - ศูนย์พัฒนาเด็กเล็กบ้านพนาสวรรค์       
ลานกีฬา / สนามกีฬาในหมู่บ้าน 12 แห่ง 
  
ข้อมูลทางศาสนา
ก. ข้อมูลวัด(ศาสนาพุทธ)

                    เทศบาลตำบลแม่ยาวมีวัดอยู่ในพื้นที่จำนวน ๘ วัด ได้แก่
                    ๑.วัดห้วยขม หมู่ที่ ๑ บ้านห้วยขมใน
                    ๒.วัดทรายขาว หมู่ที่ ๓ บ้านห้วยทรายขาว
                    ๓.วัดริมกก หมู่ที่ ๔ บ้านริมกก
                    ๔.วัดเทพบุญยืน หมู่ที่ ๕ บ้านป่าอ้อ
                    ๕.วัดสันป่ายาง หมู่ที่ ๖ บ้านสันป่ายาง
                    ๖.วัดจอมคีรี หมู่ที่ ๗ บ้านกลางทุ่ง
                    ๗.วัดพนาลัย หมู่ที่ ๘ บ้านทรายมูล
                    ๘. วัดทุ่งหลวง หมู่ที่ ๙ บ้านทุ่งหลวง
                                                                            
ข. ข้อมูลโบสถ์ (ศาสนาคริสต์)
                    เทศบาลตำบลแม่ยาวมีโบสถ์อยู่ในพื้นที่จำนวน ๒๗ โบสถ์ ได้แก่

                    ๑.คริสตจักรบ้านห้วยขมอาข่า หมู่ที่ ๑ บ้านห้วยขมใน
                    ๒.ศาลาธรรมพระคุณห้วยขม หมู่ที่ ๑ บ้านห้วยขมใน
                    ๓.คริสตจักรรวมมิตร หมู่ที่ ๒ บ้านรวมมิตร
                    ๔.คริสตจักรรวมศรัทธา หมู่ที่ ๒ บ้านรวมมิตร
                    ๕.สถานประกาศสร้างสรรค์อาข่าห้วยน้ำริน หมู่ที่ ๓ บ้านห้วยทรายขาว
                    ๖.หมวดคริสเตียนห้วยบงแดง หมู่ที่ ๓ บ้านห้วยทรายขาว
                    ๗.หมวดคริสเตียนส่างกรณ์ หมู่ที่ ๓ บ้านห้วยทรายขาว
                    ๘.ศาลาธรรมคุณหนองผักหนาม หมู่ที่ ๑๐ บ้านห้วยขมนอก
                    ๙.คริสตจักรบ้านสุขเกษมอาข่า หมู่ที่ ๑๐ บ้านห้วยขมนอก
                    ๑๐.คริสตจักรห้วยชมภู หมู่ที่ ๑๐ บ้านห้วยขมนอก
                    ๑๑.คริสตจักรน้ำตกแบ๊พติส หมู่ที่ ๑๑ บ้านห้วยแม่ซ้าย
                    ๑๒.คริสตจักรบ้านห้วยแม่ซ้ายแบ๊พติส หมู่ที่ ๑๑ บ้านห้วยแม่ซ้าย
                    ๑๓.คริสตจักรบ้านห้วยแม่ซ้ายอาข่า หมู่ที่ ๑๑ บ้านห้วยแม่ซ้าย
                    ๑๔.คริสตจักรโกระโกธา หมู่ที่ ๑๑ บ้านห้วยแม่ซ้าย
                    ๑๕.คริสตจักรของขวัญ หมู่ที่ ๑๑ บ้านห้วยแม่ซ้าย
                    ๑๖.คริสตจักรซามูรานา หมู่ที่ ๑๒ บ้านแคววัวดำ
                    ๑๗.คริสตจักรพนาสวรรค์ หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์ คริสตจักร
                    ๑๘.ห้วยลุเหนือ หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์ค
                    ๑๙.คริสตจักรห้วยลุใต้ หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์
                    ๒๐.คริสตจักรบูเขาะแบ๊บติสต์ หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์
                    ๒๑.คริสตจักรบ้านห้วยสักกอง หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์
                    ๒๒.คริสตจักรเจริญธรรมอาเกอะ หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์
                    ๒๓.คริสตจักรอาเกอะ ๒ หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์
                    ๒๔.สถานประกาศเจริญธรรมอาดี่ หมู่ที่ ๑๓ บ้านพนาสวรรค์
                    ๒๕.คริสตจักรบ้านออบเสือแหวน หมู่ที่ ๑๕ บ้านออบเสือแหวน
                    ๒๖.คริสตจักรสามเส้า หมู่ที่ ๑๕ บ้านออบเสือแหวน
                    ๒๗.คริสตจักรบ้านโป่งผำอาข่า หมู่ที่ ๑๘ บ้านโป่งผำพัฒนา